Kafkasya’nın Sabır Anıtı: Karabağ ve Kurban Kurbanov’un 17 Yıllık Satranç Maçı

Sürgün ve Diriliş: Karabağ FK’nın Çileli Yolu

Karabağ FK, 1951 yılında Ağdam kentinde kurulduğunda, sadece bir futbol kulübü değil, bir bölgenin ruhuydu. Ancak 1993 yılı, kulüp tarihinin en karanlık dönemi oldu. Ermenistan’ın Ağdam’ı işgali sonucunda Karabağ FK, doğduğu topraklardan koparıldı ve faaliyetlerini Bakü’ye taşımak zorunda kaldı.

Kurbanov dönemi öncesinde kulüp, ayakta kalma mücadelesi veriyordu. 2006-2008 yılları arasında Türk futbolunun önemli isimlerinden Rasim Kara, takımı toparlamaya çalışmış ve Azerbaycan futboluna profesyonel bir bakış açısı kazandırmıştı. Ancak istikrar henüz uzak bir hayaldi. 2008 yılına kadar olan istatistiklere baktığımızda, Karabağ’ın müzesinde sadece tek bir lig şampiyonluğu (1993) bulunuyordu. Avrupa kupalarında ise sadece ön elemelerde boy gösteren, grupların hayalini bile kurmakta zorlanan bir takım kimliğindeydi.

Ta ki 5 Ağustos 2008’e kadar...

Kurban Kurbanov: Sahadan Kulübeye Bir Vizyon

Kurban Kurbanov, 1992-2006 yılları arasında Azerbaycan futbolunun en önemli golcülerinden biriydi. Futbolu bıraktıktan hemen sonra, 2006-2007 yıllarında Neftçi Bakü’de teknik direktörlük, ardından sportif direktörlük yaparak mutfağa girdi. Henüz genç bir teknik adamken Karabağ’ın başına geçtiğinde, kimse onun 17 yıl boyunca o koltukta oturacağını ve kulübü Avrupa’nın korkulu rüyası haline getireceğini tahmin edemezdi.

Takıma ilk geldiğinde Karabağ Kulübü Başkanı Abdolbari Gozal'ın kendisine,

"Ben Haydar Aliyev'e bu takımı Avrupa'da tanıtacağıma söz verdim." dediğini aktaran Kurbanov, "Bu, bir Azerbaycanlı olarak benim için büyük motivasyon oldu. Göreve bu motivasyonla başladık. İlk yılımda şampiyonluk elde edemesek de Azerbaycan Kupası'nın kazandık. UEFA'da da play-off'a kadar gittik. Bu o dönem için büyük başarıydı." dedi.

26 Mart 2023 tarihinde Galatasaray Başkanı Dursun Özbek tarafından Karabağ’ın "kardeş kulüp" ilan edilmesi, aslında Kurbanov’un yarattığı saygınlığın bir tesciliydi. Kurbanov sadece bir hoca değil, Azerbaycan futbolunun modernleşme mimarıydı.

İşte Asıl Hikaye: Bir "Sistem" Nasıl İnşa Edilir?

Kurban Kurbanov Karabağ’a geldiğinde, elinde sihirli bir değnek yoktu. Aksine, bütçesi kısıtlı, sahası olmayan ve prestij arayan bir takım vardı. Kurbanov’un ilk yıllarında yaşadığı en büyük zorluk, futbolcuların profesyonellik algısını değiştirmekti. O, kısa vadeli başarılar yerine kendi oyun felsefesini inşa etti.

Temel: Sabır ve Güven

Kurbanov’un ilk 3-4 yılı, "yakın ama uzak" başarılarla geçti. Birçok yönetim bu süreçte sabredemezdi. Ancak Karabağ yönetimi, Kurbanov’un antrenman metodolojisine ve oyuncu izleme (scouting) sistemine güvendi. İlk büyük kırılma, Avrupa Ligi gruplarına düzenli katılımın sağlanmasıyla yaşandı. Kurbanov, Azerbaycan Ligi’ni bir laboratuvar gibi kullanarak Avrupa için oyuncu yetiştirdi.

Zorluklar Karşısında Dimdik Durmak

Karabağ, hiçbir zaman bir Manchester City ya da PSG gibi transfer yapamadı. Onların en büyük zorluğu, her başarılı sezonun ardından en iyi oyuncularını Avrupa’nın beş büyük ligine kaptırmaktı. Ancak Kurbanov’un sistemi o kadar güçlüydü ki, gidenin yeri her zaman kolektif oyunla doldu. Maddi imkansızlıklar içinde geçen yıllarda, antrenman tesislerinin yetersizliği ve iç saha maçlarını sürekli farklı statlarda oynamak zorunda kalmaları bile bu disiplini bozamadı.

Başarıların Anatomisi

Karabağ, Kurbanov yönetiminde üst üste 7 yıl şampiyonluk yaşayarak yerel ligi domine etti. Ancak asıl başarı Avrupa’da geldi. Karabağ'ın bu başarısı tesadüf değil. Atletico Madrid gibi devlere karşı alınan puanlar, her yıl gruplardan çıkma mücadelesi ve nihayetinde 2025-26 Şampiyonlar Ligi’ndeki o muazzam 22.lik derecesi...

Turnuvanın ilk haftasında Portekiz devi Benfica’yı deplasmanda 3-2 mağlup ederek Şampiyonlar Ligi tarihindeki ilk galibiyetini alan Azerbaycan ekibi, ardından Kopenhag’ı 2-0’la geçti. Ligin 7. haftasında ise Alman ekibi Eintracht Frankfurt'u Behlul Mustafazade’nin 90+4’te attığı golle 3-2 yenerek play-off kapısını ardına kadar araladı. Son hafta Liverpool deplasmanında alınan mağlubiyete rağmen, toplanan 10 puan Karabağ’ı ilk 24 içine taşıdı.

Kurbanov, futbolcularına sahada askeri disiplinle estetik futbolu birleştirdi.

Kolektif Hafıza

Kurbanov, takımına Barcelona’nın "Tiki-Taka"sından esintiler taşıyan ama defansif disiplinden asla ödün vermeyen bir karakter kazandırdı. Karabağ bugün, Avrupa’da topu en iyi saklayan ve baskı altında en soğukkanlı oyun kuran takımlardan biri olarak kabul ediliyor.

Sonuç: Yol Ayrımı mı, Yeni Bir Başlangıç mı?

Bugün gelinen noktada şu soruyu sormak kaçınılmaz:

Kurban Kurbanov misyonunu tamamladı mı?

17 yıl, bir teknik direktör için aynı kulüpte geçebilecek en verimli ama bir o kadar da yorucu süredir. Kurbanov artık bir Avrupa kulübünü yönetebilecek taktiksel olgunluğa fazlasıyla sahip.

Ancak onun Karabağ’daki varlığı, sadece teknik direktörlük değil; bir kurumun ayakta kalma iradesidir.

Eğer Kurbanov bir gün giderse, Karabağ FK’yı büyük bir tehlike bekliyor olabilir. Türk futbolundan acı bir örnekle kıyaslayalım: Galatasaray’ın UEFA Kupası zaferi sonrası yaşadıkları. Fatih Terim’in gidişi ve ardından gelen Lucescu’ya gösterilmeyen sabır, kulübü uzun süren bir istikrarsızlığa sürüklemişti. Karabağ yönetimi, Kurbanov sonrası için "onun ekolünden" gelen birini yetiştirmek zorunda. Aksi takdirde, bu muazzam 17 yıllık bina, yanlış bir mimar elinde hızla sarsılabilir.

Kaptan’ın Notu: Kurban Kurbanov devam etmeli mi? Eğer motivasyonu hala yüksekse evet. Çünkü o, Karabağ’ı sadece bir futbol takımı değil, bir ulusal gurur markası haline getirdi. Ama bir gün Avrupa’nın devlerinden birinin kulübesinde onu görürsek, bu şaşırtıcı değil, sadece bir adaletin teslimi olacaktır.

💡

Frankfurt’un Yeni Şefi: Albert Riera’nın Taktik Tahtasına Uzanan Destanı

Yazımızı okumak için TIKLAYIN