1958 FIFA Dünya Kupasý, futbol tarihinin en radikal kabuk deðiþimine ve modern oyunun þafaðýna sahne olan, kelimenin tam anlamýyla çýðýr açýcý bir turnuvadýr. Kuzeyin serin ikliminde, Ýsveç topraklarýnda düzenlenen bu dev organizasyon, televizyon ekranlarýndan ilk kez canlý yayýnlanarak küresel bir çýlgýnlýðýn fitilini ateþlemekle kalmamýþ; dünya futboluna Just Fontaine’in 13 gollük kýrýlmasý imkansýz rekorunu ve sambanýn durdurulamaz dehasý Garrincha’yý armaðan etmiþtir. Ancak turnuvayý asýl ölümsüz kýlan, 17 yaþýndaki bir çocuðun, yani Pelé’nin yeþil sahalara ayak basarak futbolun çehresini sonsuza dek deðiþtireceði o görkemli saltanatýn baþlangýcý olmasýdýr. II. Dünya Savaþý''nýn gölgesinden sýyrýlan dünya, Solna semalarýnda yükselen Brezilya’nýn ilk þampiyonluk resitaliyle büyülenirken, bu turnuva futbol arþivimizin en parlak altýn sayfasý olarak tarihteki yerini almýþtýr.
Elemeler ve Katýlan Takýmlar
1958 FIFA Dünya Kupasý elemeleri, finallerde boy gösterecek 16 þanslý takýmý belirlemek adýna futbol tarihinin en geniþ kapsamlý ve organize seçmelerinden birine sahne olmuþtur. Toplamda 55 ülkenin baþvurduðu turnuvada, ev sahibi Ýsveç ile son þampiyon Batý Almanya finallere doðrudan katýlým hakký elde ederken, kalan 14 bilet için kýran kýrana bir mücadele baþlamýþtýr. Önceki turnuvalarda coðrafi konumlarýn yarattýðý tartýþmalarý bitirmek isteyen FIFA, bu kez radikal bir kararla ülkeleri baðlý bulunduklarý konfederasyonlara göre (UEFA, CONMEBOL, CONCACAF ve CAF/AFC) net gruplara ayýrmýþtýr. Eleme maratonu boyunca sahaya çýkan 46 takýmýn oynadýðý 89 maçta toplam 341 gol atýlmýþ, futbolseverler tarihe geçecek bir eliminasyon sürecine tanýklýk etmiþtir.
Kýtalara göre bilet daðýlýmýnda aslan payý 9 kontenjan ile 27 takýmýn yarýþtýðý Avrupa''ya (UEFA) verilirken; Güney Amerika (CONMEBOL) 3, Kuzey/Orta Amerika (CONCACAF) ise 1 bilet için mücadele etmiþtir. Asya ve Afrika (AFC/CAF) ortak grubuna ise tek bir bilet ayrýlmýþ, aralarýnda Türkiye, Kýbrýs ve Ýsrail''in de bulunduðu 11 takým bu grupta eþleþmiþtir. Ancak bu bölgedeki elemeler, jeopolitik krizler ve boykotlar sebebiyle tam bir kördüðüme dönüþmüþtür. Etiyopya ve Güney Kore''nin men edilmesiyle baþlayan süreçte; Endonezya, Mýsýr ve Sudan gibi ülkeler siyasi gerekçelerle Ýsrail ile sahaya çýkmayý reddedince, Ýsrail tek bir eleme maçý bile oynamadan grubun otomatik lideri konumuna yükselmiþtir.
Tam bu noktada FIFA''nýn turnuva öncesi yürürlüðe koyduðu, "En az bir eleme maçý oynamadan finallere gidemez" kuralý devreye girmiþtir. Maç yapmadan kupaya gitmesi engellenen Ýsrail''in, Avrupa gruplarýný ikinci sýrada bitiren bir takýmla baraj (play-off) maçý oynamasýna karar verilmiþtir. Belçika''nýn bu teklifi reddetmesinin ardýndan, yapýlan kura çekimiyle UEFA 4. Grup ikincisi Galler barajý kabul etmiþtir. Ýsrail''i iki maçta da deviren Galler, bu sayede tarihte eþine az rastlanýr bir hikayeyle son bileti kapmýþ ve Birleþik Krallýk''ýn dört ülkesinin birden (Ýngiltere, Ýskoçya, Galler, Kuzey Ýrlanda) ayný Dünya Kupasý''nda boy göstermesini saðlayan tarihi bir rekora imza atmýþtýr.
1958 Dünya Kupasýna Katýlan Takýmlar
Brezilya
Ýsveç
Fransa
Batý Almanya
Galler
Sovyetler Birliði
Kuzey Ýrlanda
Yugoslavya
Çekoslovakya
Macaristan
Ýngiltere
Paraguay
Arjantin
Ýskoçya
Avusturya
Meksika
1958 Dünya Kupasý Statüsü ve Turnuva Özeti
1958 FIFA Dünya Kupasý statüsü, 16 takýmýn dörderli olmak üzere 4 gruba ayrýlmasý esasýna dayanýyordu. Ancak bu turnuvayý modern kupalardan ayýran en büyük yapýsal fark, grup aþamasýnda averaj sisteminin uygulanmamasýydý. Gruplarda ilk iki sýrayý alan takýmlar çeyrek finale yükselecekti; fakat iki takým grubu ayný puanla bitirirse, aralarýndaki gol farkýna bakýlmaksýzýn lideri ve eleneni belirlemek adýna bir baraj (play-off) maçý oynanmasý zorunluydu. Eðer bu baraj maçý da berabere biterse, iþte o zaman kurallar gereði gol averajý üstün olan takým üst tura adýný yazdýracaktý.
Bu katý statü, akýllara hemen bir önceki turnuvayý, yani 1954 Dünya Kupasý''nda Türkiye''nin yaþadýðý dramý getiriyordu. Hatýrlanacaðý üzere Ýsviçre''de A Milli Takýmýmýz, Batý Almanya ile ayný puaný paylaþmýþ ve statü gereði oynanan baraj maçýnda Panzerlere maðlup olarak elenmiþti. Millilerimiz, bu adaletsiz sistemin ne demek olduðunu çok iyi biliyordu. 1958''de Ýsveç''te tam 3 grupta (Galler-Macaristan, Sovyetler-Ýngiltere ve Kuzey Ýrlanda-Çekoslovakya) puanlar eþitlenince yine baraj maçlarý oynandý ve dönemin devleri Ýngiltere ile Macaristan bu statünün kurbaný olarak erkenden evine döndü.
Turnuva özeti açýsýndan bakýldýðýnda 1958 Ýsveç, yeþil sahalarda tam anlamýyla bir jenerasyon deðiþimi ve taktiksel devrim turnuvasý olmuþtur. Brezilya’nýn dünyaya ezberlettiði 4-2-4 taktik diziliþi, futbolun sadece fizik güce deðil, alan paylaþýmýna ve hýza dayalý yeni çehresini ortaya koymuþtur. Turnuvanýn en ekstrem ve absürt olaylarýndan biri ise Arjantin’in yaþadýðý forma krizi olmuþtur. Kendi formalarýyla Batý Almanya formasý karýþýnca, Tangocular turnuvanýn açýlýþ maçýnda Ýsveç kulübü IFK Malmö’nün sarý renkli formalarýný ödünç alarak sahaya çýkmak zorunda kalmýþ ve futbol tarihine geçecek trajikomik bir görsel þölen sunmuþlardýr. Ayrýca efsane Macaristan''ýn (Altýn Takým) Sovyet iþgali sonrasý daðýlmasýyla, turnuvanýn tüm rengi ve favori dengeleri de altüst olmuþtur.
Ancak 1958''i dünya futbolunun miladý yapan asýl olay, sakatlýðý sebebiyle turnuvanýn ilk iki maçýnda kulübede oturan 17 yaþýndaki Pelé’nin ve futbolun dahi sakat çocuðu Garrincha''nýn sahneye çýkmasýdýr. Çeyrek finalde Galler’e attýðý golle turnuva tarihinin en genç golcüsü unvanýný alan Pelé, yarý finalde Fransa’ya karþý hat-trick yapmýþ, finalde ise ev sahibi Ýsveç aðlarýna býraktýðý 2 golle sambacýlara tarihlerinin ilk Dünya Kupasý þampiyonluðunu getirmiþtir. Solna''daki finalde Ýsveç kralýnýn bile ayakta alkýþladýðý bu Brezilya takýmý, Avrupa topraklarýnda kupa kaldýran ilk Amerika kýtasý takýmý olarak adýný altýn harflerle tarihe kazýmýþtýr.
1958 Dünya Kupasý Maçlarý
1958 Dünya Kupasý Grup Aþamasý
1958 Dünya Kupasý - 1. Grup Puan Durumu & Maçlar
| Sýra | Takým | O | G | B | M | AG | YG | GO | P | Eleme |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
Batý Almanya
|
3 | 1 | 2 | 0 | 7 | 5 | 1,400 | 4 | Çeyrek Finale |
| 2 |
Kuzey Ýrlanda
|
3 | 1 | 1 | 1 | 4 | 5 | 0,800 | 3 | Çeyrek Finale |
| 3 |
Çekoslovakya
|
3 | 1 | 1 | 1 | 8 | 4 | 2,000 | 3 | - |
| 4 |
Arjantin
|
3 | 1 | 0 | 2 | 5 | 10 | 0,500 | 2 | - |
Corbatta
McParland
Dvořák (pen.)
Zikán
McParland
McParland
Corbatta (pen.)
Zikán
1958 Dünya Kupasý - 2. Grup Puan Durumu & Maçlar
| Sýra | Takým | O | G | B | M | AG | YG | GO | P | Eleme |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
Fransa
|
3 | 2 | 0 | 1 | 11 | 7 | 1,571 | 4 | Çeyrek Finale |
| 2 |
Yugoslavya
|
3 | 1 | 2 | 0 | 7 | 6 | 1,167 | 4 | Çeyrek Finale |
| 3 |
Paraguay
|
3 | 1 | 1 | 1 | 9 | 12 | 0,750 | 3 | - |
| 4 |
Ýskoçya
|
3 | 0 | 1 | 2 | 4 | 6 | 0,667 | 1 | - |
Amarilla
Amarilla (pen.)
Romero
Murray
Fontaine
Fontaine
Mudie
Collins
Baird
Ognjanović
Veselinović
Rajkov
1958 Dünya Kupasý - 3. Grup Puan Durumu & Maçlar
| Sýra | Takým | O | G | B | M | AG | YG | GO | P | Eleme |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
Ýsveç
|
3 | 2 | 1 | 0 | 5 | 1 | 5,000 | 5 | Çeyrek Finale |
| 2 |
Galler
|
3 | 0 | 3 | 0 | 2 | 2 | 1,000 | 3 | Çeyrek Finale |
| 3 |
Macaristan
|
3 | 1 | 1 | 1 | 6 | 3 | 2,000 | 3 | - |
| 4 |
Meksika
|
3 | 0 | 1 | 2 | 1 | 8 | 0,125 | 1 | - |
J. Charles
I. Allchurch
Tichy
Tichy
1958 Dünya Kupasý - 4. Grup Puan Durumu & Maçlar
| Sýra | Takým | O | G | B | M | AG | YG | GO | P | Eleme |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
Brezilya
|
3 | 2 | 1 | 0 | 5 | 0 | - | 5 | Çeyrek Finale |
| 2 |
Sovyetler Birliði
|
3 | 1 | 1 | 1 | 4 | 4 | 1,000 | 3 | Çeyrek Finale |
| 3 |
Ýngiltere
|
3 | 0 | 3 | 0 | 4 | 4 | 1,000 | 3 | - |
| 4 |
Avusturya
|
3 | 0 | 1 | 2 | 2 | 7 | 0,286 | 1 | - |
Kevan
Finney (pen.)
Koller
Körner
1958 Dünya Kupasý Eleme Maçlarý ve Final Maçý
1958 Dünya Kupasý - Çeyrek Final Maçlarý
1958 Dünya Kupasý - Yarý Final Maçlarý
Vavá
Didi
Pelé
Pelé
Pelé
Skoglund
Gren
Hamrin
1958 Dünya Kupasý - Üçüncülük Maçý
Fontaine
Kopa (pen.)
Fontaine
Douis
Fontaine
Fontaine
1958 FIFA DÜNYA KUPASI FÝNALÝ (PELÉ'NÝN DOÐUÞU)
1958 FIFA Dünya Kupasý finali, 29 Haziran 1958 Pazar günü Solna'nýn týklým týklým dolmuþ tarihi Råsunda Stadyumu'nda yaklaþýk 50.000 seyircinin önünde oynandý. Ev sahibi Ýsveç, kendi seyircisi önünde turnuvanýn en büyük favorisi, Garrincha ve 17 yaþýndaki genç dahi Pelé ile fýrtýnalar estiren sambacýlara karþý tarihi bir zafer hedefliyordu. Maça fýrtýna gibi giren Ýsveç, henüz 4. dakikada Ýtalyan Milan efsanesi kaptan Nils Liedholm'un ceza sahasý dýþýndan þýk çalýmlarla sýyrýlýp attýðý golle 1-0 öne geçti. Bu gol, Brezilya'nýn turnuva boyunca kalesinde gördüðü ilk goldü ve tribünleri adeta karnaval alanýna çevirdi.
Erken gelen þok golün ardýndan sakinliðini koruyan Brezilya, sað kanatta durdurulamaz sürati ve çalýmlarýyla adeta bir kabusa dönüþen Garrincha'nýn kanat akýnlarýyla maça aðýrlýðýný koydu. 9. dakikada Garrincha sað çizgiyi darmadaðýn ederek sýfýra indi ve içeriye kestiði öldürücü pasa dokunan Vavá skora dengeyi getirdi: 1-1. Bu golün adeta kopyasý 32. dakikada bir kez daha sahnelendi; yine Garrincha sað kanattan roket gibi fýrladý, savunmayý ipe dizdi ve kale aðzýna býraktýðý topu yine Vavá aðlara göndererek sambacýlarý devreye 2-1 önde taþýdý.
Ýkinci yarý futbol tarihinin en büyük bireysel resitallerinden birine sahne oldu. 55. dakikada sahneye çýkan 17 yaþýndaki Pelé, ceza sahasý içinde göðsüyle yumuþattýðý topu Ýsveçli savunmacýnýn üzerinden klas bir sombreroyla aþýrýp, yere indirmeden yaptýðý muazzam vole vuruþuyla skoru 3-1 yaptý. Bu jeneriklik gol, Ýsveç'in direncini tamamen kýrdý. 68'de sol açýk Zagallo farký üçe çýkararak durumu 4-1'e getirdi. Ýsveç 80. dakikada Agne Simonsson ile bir gol bularak umutlansa da son sözü yine futbolun gelecekteki kralý söyleyecekti.
90. dakikada ceza sahasýnda Zagallo ile verkaça giren Pelé, kafayla kaleci Svensson'u maðlup ederek maçýn skorunu 5-2 olarak tayin etti. Hakem Maurice Guigue'nin son düdüðüyle birlikte Brezilya, tarihindeki ilk Dünya Kupasý þampiyonluðuna ulaþýrken; Avrupa topraklarýnda kupa kaldýran ilk Amerika kýtasý takýmý unvanýný da kazandý. 17 yaþýndaki Pelé'nin maç sonu gözyaþlarý ve sambacýlarýn Ýsveç bayraðýyla attýðý tur, futbol tarihinin unutulmaz altýn sayfalarýndan biri olarak hafýzalara kazýndý.
- KL 1 - Kalle Svensson
- DF 2 - Orvar Bergmark
- DF 3 - Sven Axbom
- DF 14 - Bengt Gustavsson
- OS 6 - Sigge Parling
- OS 15 - Reino Börjesson
- FV 7 - Kurt Hamrin
- FV 8 - Gunnar Gren
- FV 9 - Agne Simonsson
- FV 4 - Nils Liedholm (K)
- FV 11 - Lennart Skoglund
- KL 3 - Gilmar
- DF 4 - Djalma Santos
- DF 12 - Nílton Santos
- DF 2 - Bellini (K)
- OS 15 - Orlando Peçanha
- OS 6 - Didi
- FV 11 - Garrincha
- FV 7 - Mário Zagallo
- FV 20 - Vavá
- FV 10 - Pelé
- FV 18 - José Altafini (Mazzola)
Vavá
Vavá
Pelé
Mário Zagallo
Pelé
Ýstatistikler
1958 FIFA Dünya Kupasý Gol Krallýðý
- Just Fontaine
- Pelé
- Helmut Rahn
- Vavá
- Peter McParland
1958 FIFA Dünya Kupasý Turnuva Kadrosu
1958 FIFA Dünya Kupasý Turnuva Sýralamasý
| Sýra | Takým | O | G | B | M | AG | YG | Av. | P | Eleme |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Brezilya |
6 | 5 | 1 | 0 | 16 | 4 | +12 | 11 | Þampiyon |
| 2 | Ýsveç |
6 | 4 | 1 | 1 | 12 | 7 | +5 | 9 | Ýkinci |
| 3 | Fransa |
6 | 4 | 0 | 2 | 23 | 15 | +8 | 8 | Üçüncü |
| 4 | Batý Almanya |
6 | 2 | 2 | 2 | 12 | 14 | -2 | 6 | Dördüncü |
| 5 | Galler |
5 | 1 | 3 | 1 | 4 | 4 | 0 | 5 | Çeyrek Final |
| 6 | Sovyetler Birliði |
5 | 2 | 1 | 2 | 5 | 6 | -1 | 5 | Çeyrek Final |
| 7 | Kuzey Ýrlanda |
5 | 2 | 1 | 2 | 6 | 10 | -4 | 5 | Çeyrek Final |
| 8 | Yugoslavya |
4 | 1 | 2 | 1 | 7 | 7 | 0 | 4 | Çeyrek Final |
| 9 | Çekoslovakya |
4 | 1 | 1 | 2 | 9 | 6 | +3 | 3 | Grup Aþamasý |
| 10 | Macaristan |
4 | 1 | 1 | 2 | 7 | 5 | +2 | 3 | Grup Aþamasý |
| 11 | Ýngiltere |
4 | 0 | 3 | 1 | 4 | 5 | -1 | 3 | Grup Aþamasý |
| 12 | Paraguay |
3 | 1 | 1 | 1 | 9 | 12 | -3 | 3 | Grup Aþamasý |
| 13 | Arjantin |
3 | 1 | 0 | 2 | 5 | 10 | -5 | 2 | Grup Aþamasý |
| 14 | Ýskoçya |
3 | 0 | 1 | 2 | 4 | 6 | -2 | 1 | Grup Aþamasý |
| 15 | Avusturya |
3 | 0 | 1 | 2 | 2 | 7 | -5 | 1 | Grup Aþamasý |
| 16 | Meksika |
3 | 0 | 1 | 2 | 1 | 8 | -7 | 1 | Grup Aþamasý |
Kralýn Doðuþu ve Geleceðe Miras
Nihayetinde 1958 FIFA Dünya Kupasý, Solna semalarýnda yükselen samba ezgileriyle son bulurken, futbol dünyasý artýk geri dönülemez bir Pelé ve Brezilya egemenliðinin baþladýðýný çok iyi biliyordu. Avrupa topraklarýnda kupa kaldýran ilk denizaþýrý takým unvanýyla tarihe geçen sambacýlar, oynadýklarý devrimsel futbolla adeta bir sonraki turnuvanýn da en büyük doðal favorisi haline gelmiþlerdi. Þimdi tüm gözler, bu görkemli saltanatýn devam edip etmeyeceðini görmek ve futbolun yeni baþkentinin büyüsüne kapýlmak üzere, kupanýn yeniden Güney Amerika kýtasýna döneceði 1962 FIFA Dünya Kupasý Þili dosyasýna çevriliyordu. Futbol arþivimizin bir sonraki altýn sayfasýnda, And Daðlarý'nýn gölgesinde yaþanacak o sert, dramatik ve efsanevi mücadeleleri incelemek üzere 1962 Þili sayfasýna davetlisiniz.
1958 Dünya Kupasý Hakkýnda Sýkça Sorulan Sorular
Tarih: 5/21/2026
Son Güncelleme: 5/21/2026
Okur Yorumlarý
Bu konu hakkýnda henüz fikir belirtilmemiþ.
Ýlk yorumu siz yapýn!